Gaz Kelebeği Nedir? Gaz Kelebeği Gövdesi ve TPS Sensörü

Gaz kelebeği, enjeksiyonlu motorlarda hava filtresi ile motorun emme kanalı arasında bulunan ve motora giren hava miktarını ayarlayan klapedir. Gaz kelebeğinin bulunduğu parçaya gaz kelebeği gövdesi (throttle body) denir. Karbüratörlü motorlarda benzer görevi karbüratörün içindeki gaz sürgüsü ya da kelebeği yapar.

Gaz kelebeği nasıl çalışır?

Sürücü gazı açtığında gaz teli ya da elektronik gaz sistemi kelebeği açar; motora daha fazla hava girer. Motor kontrol ünitesi (ECU), gaz kelebeği konum sensöründen (TPS) gelen bilgiyle kelebeğin ne kadar açık olduğunu bilir ve enjektörden buna uygun miktarda yakıt püskürtür. Rölanti devri de gövde üzerindeki rölanti ayar sistemiyle kontrol edilir.

Gaz kelebeği ve TPS arızası belirtileri

• Rölantide dalgalanma ya da motorun stop etmesi
• Gaz açarken tekleme, boşluk ya da gecikme
• Soğuk motorda zor çalışma
• Arıza (motor) lambasının yanması
• Yakıt tüketiminde artış

Gaz kelebeği kirlenmesi ve temizliği

Zamanla karter havalandırmasından gelen yağ buharı ve toz, kelebeğin ve gövdenin iç yüzeyinde kurum biriktirir. Bu birikim rölanti havasını azaltır ve rölanti sorunlarına yol açar. Gaz kelebeği uygun bir temizleyici ile temizlenebilir; ancak sensörlere ve kaplamalı yüzeylere zarar vermemek gerekir. Bazı modellerde temizlik sonrası ECU’nun gaz kelebeği konumunu yeniden öğrenmesi (sıfırlama) gerekir.

Değişimde dikkat edilecekler

Gaz kelebeği gövdesi ve TPS modele özeldir. TPS ayrı olarak değiştirilebilen modellerde sensörün ayarı servis kılavuzuna göre yapılmalıdır. Hava filtresinin temiz olması, gövdenin kirlenmesini geciktirir.

MotoYedekTR’de enjeksiyon ve gaz kelebeği parçalarını motosiklet modeline göre listeliyoruz.