Motosiklet Şanzımanı Nedir? Vites Atma ve Vites Geçmeme

Şanzıman (vites kutusu), motorun ürettiği gücü farklı dişli oranlarıyla tekere aktaran dişli sistemidir. Manuel vitesli motosikletlerde genellikle 4, 5 ya da 6 ileri vites bulunur ve şanzıman motor bloğunun içinde, motor yağıyla birlikte çalışır. Otomatik scooterlarda bu görevi CVT (varyatör) sistemi üstlenir; arka tekerde ise küçük bir dişli kutusu (sabit oranlı şanzıman) bulunur.

Şanzıman ne işe yarar?

Motor, verimli çalıştığı belirli bir devir aralığına sahiptir. Düşük viteste büyük dişli oranı kalkış ve yokuş için yüksek çekiş sağlar; yüksek viteste ise motor düşük devirde dönerken motosiklet yüksek hıza ulaşır. Vites pedalı, vites tamburu ve çatallar aracılığıyla dişlileri sırasıyla devreye sokar.

Şanzıman arızası belirtileri

• Vites atma: yükte vitesin kendiliğinden boşa düşmesi
• Vites geçmeme ya da zor geçme
• Boş bulmakta zorlanma
• Şanzımandan gelen uğultu, vınlama ya da tıkırtı
• Motor yağında metal parçacıklar

Arıza nedenleri ve bakım

Vites atmanın en yaygın nedeni dişlilerin kavrama tırnaklarının (köpek dişleri) ve vites çatallarının aşınmasıdır; tam basılmadan yapılan vites geçişleri bu aşınmayı hızlandırır. Vites geçmeme sorunlarında önce debriyaj boşluğu ve debriyajın tam ayrılıp ayrılmadığı kontrol edilmelidir. Düzenli yağ değişimi ve motosiklete uygun yağ kullanımı şanzıman ömrü için önemlidir. Şanzıman onarımı motorun açılmasını gerektirir.

Moto Yedek TR’de şanzıman dişlilerini, vites çatallarını ve vites mekanizması parçalarını motor modeline göre bulabilirsiniz.